Τα : κολεόπτερα

Τα κολεόπτερα είναι η πιο μεγάλη τάξη στη κλάση των εντόμων. Είναι γνωστά περίπου 300 000 διάφορα είδη. Στη Ευρώπη βρίσκονται περίπου 20 000 είδη κολεοπτέρων.

Δομή

Αφού τα κολεόπτερα είναι έντομα, έχουν και τα χαρακτηριστικά των εντόμων. Ιδιαίτερα έχουν εξωτερικό σκελετό, έξι πόδια, και το ίδιο πεπτικό και αναπνευστικό σύστημα σαν αυτά. Το νευρικό σύστημα μόνο στη προνύμφη έχει τη χαρακτηριστική φόρμα των εντόμων, στο ενήλικο κολεόπτερο τα γάγγλια της κοιλιάς συσσωρεύονται στο θώρακα. Τα κολεόπτερα ξεχωρίζουν όμως από τα άλλα έντομα στα ακόλουθα χαρακτηριστικά.

  • Το πρώτο ζευγάρι των φτερών (τα ελύτρα) είναι σκληρό. Δεν χρησιμοποιείται για το πέταγμα, αλλά για να προστατεύει το πισινό σόμα και το δεύτερο ζευγάρι φτερών. Γι`αυτό το όνομα κολεόπτερα. Τα πισινά φτερά συνήθως είναι διπλωμένα κάτω από τα πρώτο, και ξεδιπλώνονται μόνο για το πέταγμα.
  • Τα στοματικά μόρια είναι για κόψιμο και μάσημα της τροφής (μασητικού τύπου). Ονομάζονται σε αναλογία με τα ανθρώπινα μέρη, είναι όμως πιο πολύπλοκα. Το πάνω χείλος είναι μια πλάκα απο χιτίνη, που δεν κινείται. Το κάτω χείλος με τη γλώσσα και τισ παραγλώσσεσ είναι σύνθετα και έχουν πολυμερέσ παραρτήματα, που μπορούν να είναι προσακτρίδας ή να βοηθούν στο μάσιμα. Μεταξύ απο τα χείλη έχει δυο ζευγάρια απο σαγόνια, που μπορούν να έχουν άλλα παραρτήματα (βλέπεται C,E,F στη α εικόνα).
  • Δεν έχουν κέρκοι, δηλαδή παραρτήματα στη κοιλία.
  • Τα τρία μέρη του σώματος των κολεοπτέρων δεν αντιστοιχεί τελείως στα τρία μέρη των εντόμων (κεφαλή, θώρακα και κοιλία). Το μεσαίο μέρος δηλαδή αποτελείται μόνο από τον πρώτο θωριακικό δακτύλιο, τον προθώρακα, ενώ το δεύτερο και τρίτο δακτύλιο ενώνεται με τη κοιλία.
  • Για τη εξέλιξη βλέπετε το επόμενο κεφαλαίο.

Τα πόδια των εντόμων αποτελούνται απο 5 μέρη, το ισχίο, τον τροχαντήρα (G a b), τον μηρό (G c), την κνήμη (G d) και τον τάρσο (G e), που συνήθως αποτελείται απο τρία μέχρι πέντε ταρσομέρους. Πολλές φορές όμως είναι πολύ δύσκολο για να τους μετρήσει κανείς, γιατί μπωρεί ένας μικρούτσικος ταρσομέρος να κρύβεται στους αγκώνες ενός μεγάλου. Εκπληρώνοντας τον σκοπό τους, τα πόδια διαμορφώνονται αρκετά. Στη α εικόνα το G είναι για τρέξιμο, το H για κολύμπι και το J για πήδημα. Έχει και για σκάψιμο και άλλα.

Οι κεραίες επίσης δείχνουν μια μεγάλη ποικιλία. Στην α εικόνα βλέπεται μόνο λίγο απο αυτήν. Στο σχήμα K b δείχνεται μια κεραία απο τη οικογένεια των Curculionidae, το σχήμα K f των Scarabaeidae. Οι κεραίες έχουν 5 – 12 άρθρα, δεν είναι όμως εύκολα να μετρηθούν, λ. χ. στο σχήμα K h τα τελευταία τρία άρθρα βρίσκονται τυλιγμένα το ένα μέσα στον άλλο.

Εξέλιξη

 

Β εικόνα απο C.G.Calwers Käferbuch, Stuttgart 1876 νύμφεσ απο κολεόπτερα

 

Μεγ�θυνση

Β εικόνα απο C.G.Calwers Käferbuch, Stuttgart 1876 νύμφεσ απο κολεόπτερα

 

Γ εικόνα: Meloe proscarabaeus

 

Μεγ�θυνση

Γ εικόνα: Meloe proscarabaeus

Τα κολεόπτερα ανήκουν στα έντομα με τελεία μεταμόρφωση, δηλαδη γεννούν αβγά από όπου βγαίνουν οι προνύμφες, που δεν ομοιάζουν με το σκαθάρι, που γίνεται απο τη πλαγγόνα.

Οι προνύμφες διαφόρων οικογενειών μπορούν να διαφέρουν πολύ μεταξύ τους . Στη β εικόνα απεικονίζονται μερικές από αυτές. Στη πάνω σειρά: (4)Staphylinidae (1)Cicindelidae (6)Nitiduliedae

β σειρά: (3)Silphide (2)Carabidae (7)Dermestidae

γ σειρά: (8)Scarabaeidae (3)Dytiscidae (9)Buprestidae

δ σειρά: (10)Elateridae (11)Cantharidae (12)Cleridae

ε σειρά: (14)Tenebrionidae (13)Ptinidae (15)Curculionidae (16)Bostrychidae

κάτω σειρά: (17)Cerambycidae (18)Chrysomellidae (20)Cassididae (21)Coccinellidae (19)Chrysomelidae

Σε μερικά κολεόπτερα υπάρχει το παράξενο φαινόμενο τησ υπερμεταμόρφωσησ. Έχουν δηλαδή περισσότερα απο μία μορφή proνύμφης. Λ. χ. στο γένος Meloe απο το αυγό εκκολάπτεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 4 στη β εικόνα. Αυτή σκαρφαλώνει σε λουλούδι και αρπάζει το πόδι απο μια μέλισσα. Έτσι φτάνει στη κυψέλη. Εκεί με τη έκδυση γίνεται μια προνύμφη, που μοιάζει λιγάκι με το 15 στη β εικόνα και που τρώει το μέλι. Με τη επόμενη έκδυση πάλι αλλάζει τη μορφή της. Απο τη πλαγγόνα βγαίνει το ακμαίο, που βλέπεται στη γ εικόνα.

Ο κύκλος ζωής συνήθως είναι ένας χρόνος. Υπάρχουν βέβαια και άλλες περιπτώσεις. Στα Carabaiidae πολλές φορές η προνύμφες ζουν μόνο μερικές μήνες, το κολεόπτερο όμως μερικά χρόνια. Αντίθετα ο Hylotrupes bajulus με κακές συνθήκες χρειάζεται μέχρι 12 χρόνια σαν προνύμφη ως που να βγει το ενήλικο, που ζει μόνο λίγες μέρες. Υπάρχουν άλλα κολεόπτερα, που σε ένα χρόνο έχουν μερικές γενιές.

Η συμπεριφορά

Η συμπεριφορά των κολεοπτέρων διορίζεται απο ένστικτα. Αυτό σημαίνει, πωσ σε μια συγκεκριμένο κατάσταση δεν μπορούν να αποφασίζουν, τι θα κάνουν, αλλά το κάνουν αυτόματο. Έτσι απο μόνο τους ξέρουν, τι μπορούν να φάνε, πως να ψάχνουν την τροφή τους, πως να βρουν το ταίρι του, που να βάλουν τα αυγά κτλ.. Μ’αυτό το τρόπο η συμπεριφορά μπρορέι να είναι πολύ σοφιστική. Ενώ συνήθως τα αυγά μόνο αποθέτονται σε κατάλληλο τόπο, ο Hydrous piceus που ζει στο νερό, κατασκευάζει ένα βαράκι, που το κολλάει κάτω απο ένα φύλο στο νερό. Το βαράκι έχει προέκταση στον αέρα σαν καπνοδόχο, έτσι ασφαλίζεται προστασία και αέρα στα αυγά, που τοποθετούνται στο βαράκι. Επίσης πολύ σοφιστικός είναι ο τρόπος, πως ο Scarabaeus εξασφαλίζει καλές συνθήκες για τη ανάπτυξη των νυμφών, κατασκευάζοντας και καταχωνιάζωντας μια μικρή μπάλα απο κοπριά. Έχει πολλά άλλα παραδείγματα για τη φροντίδα των νεοσσών, μέχρι οι γονείς να τρέφουν τα παιδιά τους απο στόμα σε στόμα (Necrophorus sp.).

Πού υπάρχουν κολεόπτερα

Όπου υπάρχει ζωή, υπάρχουν επίσης κολεόπτερα, και στις ερημιές. Υπάρχει μια σχέση μεταξύ τη ταξινομία των κολεοπτέρων και τους βιότοπους, όπου ζουν. Έτσι οι νύμφες των Cerambycidae ζουν στο ξύλο, τα Dermestidae τρέφονται απο δέρματα και κόκαλα, τα περισσότερα Cerambycidae ζουν στο έδαφος, κυνηγώντασ άλλα ζώα, πολλά Curculionidae αναπτύσσονται στα φρούτα, μεγάλο μέρος όμως στις ρίζες των φυτών. Τα κοπρόφαγα κολεόπτερα σχηματίζουν μία υποεικογένεια των Scarabaidae και λοιπά. Βέβαια πάντοτε έχει και εξαίρεση.

Κολεόπτερα και Άνθρωποι

Αφού κολεόπτερα έχει παντού, πάρα πολλές φορές ζουν σε ανταγωνισμό με τον άνθρωπο. Τρώνε τα φύλλα των πατατών και έτσι καταστρέφουν τη συγκομιδή, ξετρυπώνουν τα ξύλα του μαραγκού, καταστρέφουν στις αποθήκες το βαμβάκι, το μαλλί, το σιτάρι. Με άλλα λόγια, βλάπτουν τον άνθρωπο χίλιες φορές. Γι’αυτό οι άνθρωποι πολεμώντας τους, πολλές φορές ξεχνάνε τρία πράγματα

  • Τα κολεόπτερα γίνονται βλαβερά μόνο, γιατί ο άνθρωπος παράγει τη τροφή τους σε μεγάλες ποσότητες.
  • Υπάρχουν πολλά ωφέλημα κολεόπτερα, που με τη σειρά τους βοηθούν να μειώνουν τα βλαβερά. Το πιο γνωστό είναι Calosoma.
  • Με τη καταπολέμηση των βλαβερών εντόμων καταστρέφονται και τα άλλα, και μετά τα βλαβερά ξαναέρχονται πιο γρήγορα και πιο δυνατά, ενώ αλλιώς λόγο των φυσικών εχθρών τους θα ήταν καταπολεμηθεί για πολλά χρόνια.

Όλο δυνατότερα γίνεται η άποψη, πως ο άνθρωπος πρέπει να προστατεύει όλα τα ζώα, όχι μόνο απο νοσταλγικούς η φιλοσοφικούς λόγους, αλλά γιατί αλλιώς πάρα πολλά είδη θα εξαφανιστούν, και το οικοσύστημα όσο περισσότερα είδη περιέχει, τόσο πιο σταθερό είναι.

Το σύστημα

Στο σύστημα και στην ονομασία των κολεοπτέρων δυστυχώς γίνονται πολλές φορές αλλαγές. Η επίκαιρη φόρμα μπορεί να βρεθεί στη Fauna Europaea. Εκεί αναφέρονται περίπου 140 οικογένειες. Δεν ωφελεί όμως να τους αναφέρω όλες εδώ. Γι’αυτό εδώ αναφέρονται μόνο τα κολεόπτερα με άρθρα στη Βικιπαιδία ξεχωρισμένα στισ οικογένειέσ τους.

  • Οι Cicindelidae θεωρούνται οικογένεια η υποοικογένεια των Cerambycidae. Kυνηγούν μύγες και άλλα μικρά έντομα.

Πηγές

  • Freude-Harde-Lose Die Käfer Mitteleuropas Band I, Goecke&Evers. Krefeld 1965, Germany
  • Svatopluk Bílý:Coléoptères, Adaption française Verlag Gründ 1990; ISBN 2-7000-1824-9

όλες οι παραπάνω πληροφορίες βρίσκονται εδώ

Advertisements

~ από isisveiled στο Νοέμβριος 3, 2006.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: